«مدیریت پاداشها»(ادامه)

…از آن پس بود که مفهوم «مدیریت پاداشها» در ذهنم شکل گرفت و باعث تحولی در کارایی من شد. برای نمونه اون «چای نوشیدن» برای من یک مفهوم دارد، حتماً کار خوبی کرده ام که حالادارم چای می خورم! چونآنقدر در مقابل انجام کارهای مهم این پاداش را دریافت کرده ام که نسبت به آن شرطی شده ام، حالا وقتی در مهمانی، چای بهم تعارف می کنند، برخلاف قدیم که حتماً برمی داشتم، حالا درنگ می کنم و می بینم آیا کاری هست که در همین مهمانی بتوانم انجام دهم و پاداش بگیرم؟! اگر بود آنرا برمی دارم ولی البته هنوز حق استفاده از آنرا ندارم! اوّل باید آن کار مهم را انجام دهم، برای مثال می تواند یک سؤال جالب از میزبان یا مهمان دیگر باشد و یا گفتن یک جمله الهام بخش برای جمع و یک نفر! خب حالا که انجام دادی، حق داری از پاداشت استفاده کنی؟ جالب است نه؟! این چای حسابی کیف می دهد! دو تا لذت با هم مزه چای تازه دم میزبان و لذت فوق العاده اینکه کار مثبتی انجام دادی! و شاید لذت سومی هم بشود به آن اضافه کرد «تو چقدر به زندگیت مسلطی!» همه چیز را با دقت تحت کنترل داری!

باید اعتراف کنم که این کشف را اگر ده- پانزده سال پیش انجام داده بودم، چه کیفیت های که به زندگیم اضافه نشده بود و چه کارهای مهمی که انجام نداده بودم، شاید در آن صورت اگر گذرتان به کتاب فروشی می افتاد ده ها کتاب از من در آنجا می دیدید!خب شما چه؟ تصور کنید که این نظام پاداش را در زندگی خود به کار بگیرید چه اتفاقی تا ۱۰ سال آینده برایتان خواهد افتاد؟ چه کارهای مهمی را انجام خواهید داد و به چه نتایجی خواهید رسید؟فقط وقتی باورتان خواهد شد که از این نظام پاداش دهی استفاده کنید من خودم چند اصل مهم را در این شیوه پاداش دهی استفاده می کنم که عبارتند از:

۱- پاداشها باید فوری و نقدی باشد یعنی اگر قرار است که بعد از ۱۰ صفحه مطالعه کتاب، کنار پنجره بروید و یک نسکافه داغ بخورید، حتماً این پاداش را به خود بدهید و این کار را فوری انجام دهید!

۲- پاداش نسیه نداریم! یعنی شما نمی توانید فلان کار خوشایند مثلاً خوردن یک تکه شیرینی یا گوش دادن یک آهنگ مورد علاقه خود را جلوجلو قرض بگیرید و بگوید در عوض فلان کار مهم را در عوضش انجام می دهم این همان «اهمال کاری» است. فقط در حال گول زدن خودمان هستیم، خدایش عجب ترفندهای بلد است این مغز زیرک ما!

۳- در دام خود پاداش نیفتیم! گاهی پاداش را چنان انتخاب می کنیم که خودش ممکن یک دام بالقوه از آب درآید مثلاً بعد از یک مطالعه سنگین به خود می گوید: حالا وقتشه که یک زنگ به نامزدم بزنم! این هم پاداش مطالعه ام! زنگ زدن همان و یکی دو ساعتی گپ زدن همان! حالا خود پاداش می شود خود اهمال کاری و شما را از آنچه باید و اولویت اولتان بود باز می دارد!

بنابراین پیشنهاد می کنم هیچ گاه مسائلی که مربوط به روابط انسانی می شود را به عنوان پاداشهای کوچک در نظر بگیرید چون اگر با کسی تماس بگیرید و ………… بخواهید خیلی کوتاه قطع کنید احتمالاً روابطتان آسیب خواهد دید و اگر هم ادامه دهید شاید زمان زیادی را از کف بدهید! بهتر است چنین پاداشهای را برای کارهای بزرگ دقیقاً به همان اندازه که می ارزد در نظر بگیرید! به هر حال هر کار می کنید مواظب باشید خود پاداش تبدیل به یک دام برای اهمال کاری نشود.

۴- پاداش ها می توانند از هر نوعی باشند محدودیتی وجود ندارد: برای نوع پاداش خود هیچ محدودیتی قایل نباشید پاداش می تواند از خوردن، کردن هر فعالیت و باز انرژی گرفتن برای انجام کار و یا قدم زدن یا گوش کردن یک آهنگ مورد علاقه من خودم بهترین پاداش آهنگی ام سرود ای ایران است- و یا خواندن چند بیت

از اشعار حافظ و مولانا و یا گفتن ذکر متفاوت و متنوع باشد، هر چه به شما احساس خوب و راحتی می دهد و حاضرید در وقت فراغت آنرا انجام دهید.

۵- پاداش از نوع درگیر کننده نباشد؛ من خودم یکی از پاداشهای مورد علاقه ام، خواندن سر تیتر روزنامه هاست ولی این پاداش گاهی مشکل زا می شود چون بعضی مواقع چنان تیتر روزنامه ها و مجلات به خبرهای بد اختصاص می یابد که ذهن آدم را منفی می کند و آنقدر فکر آدم را مشغول می کند که بعد از پایان پاداش! ایجاد تمرکز و بازگشت به کارهای اولویت با او، کار سختی می شود و باعث عدم تمرکز می شود.

خب قواعد را خیلی بگذارید تا در وقت مناسب انجامش دهیم ولی آنوقت هیچ گاه انجامش ندهیم!

ولی در یک جمله کوتاه: پاداش باید فوری، نقدی، غیرقرضی! جمع و جور و متنوع و لذت بخش باشد! همین!

البته در همین رابطه یعنی «مدیریت پاداش ها» مبحثی تحت عنوان «کارت های پاداش» را مطالعه خواهید کرد.

 برگرفته از کتاب “مواظب پرتقالهای خودت باش” (در دست چاپ)